"Faizsiz Düzen Savaşı ve AŞ Çıkmazı: El Birliği Sistemi Neden Rayından Çıktı?"

 Emin Otomotiv ve Eminevim’in o dönemde (1991 ruhuyla) tamamen faizsiz, hakkaniyetli, üye odaklı ve sarsılmaz bir kooperatif olarak kurulduğunu hayal ettiğimizde, sistemin asla bozulmaması ve kötü niyetli kişilerin eline geçmemesi için şu şekilde sağlam bir Ana Sözleşme (Anayasa) Taslağı oluşturabilirdik:

BÖLÜM 1: DEĞİŞTİRİLEMEZ (TABU) MADDELER

Bu maddeler hiçbir genel kurulda, hiçbir yönetim kurulu kararıyla veya oy çokluğuyla asla değiştirilemez, kaldırılamaz ve esnetilemez. Sistemin özünü koruyan kilit taşlarıdır.

  • Madde 1 (Temel Gaye ve Faiz Yasağı): Kooperatifin varlık sebebi; üyelerinin faiz kurbanı olmadan, yardımlaşma ve imece (El Birliği) yöntemiyle ev ve otomobil sahibi olmalarını sağlamaktır. Sistemde doğrudan ya da dolaylı hiçbir faiz, vade farkı, tefecilik veya faizli finansman unsuru yer alamaz. Bu ilkeye aykırı tek bir işlem bile teklif edilemez.

  • Madde 2 (Şahsileştirilememe / Şirketleşememe Kuralı): Bu kooperatif hiçbir suretle anonim şirkete, limited şirkete veya şahıs işletmesine dönüştürülemez. Varlıklar, gayrimenkuller ve fonlar asla kişisel sermaye haline getirilemez; mülkiyeti yalnızca ve sadece tüm ortaklara (üyelere) aittir.

  • Madde 3 (Üye Haklarının Dokunulmazlığı): Havuzda toplanan her kuruş (organizasyon ücretleri dahil), üyelerin ortak emanetidir. Bu paralar ortakların rızası ve kooperatifin ana amacından başka hiçbir ticari riskli yatırıma (borsa, spekülatif arsa vb.) aktarılamaz.

  • Madde 4 (Kar Payı ve Tasfiye Dağılımı): Kooperatifin elde ettiği kârlar veya biriken havuz fazlalıkları birkaç kurucuya veya ortaklar grubuna paylaştırılamaz. Kârın tamamı ya yeni üyelerin sistem süreçlerini ucuzlatmak için kullanılır ya da eşit oranlarda üyelerin sandıklarına geri yansıtılır.

BÖLÜM 2: GENEL VE İŞLEYİŞ MADDELERİ

Sistemin tıkır tıkır, adil ve sürdürülebilir bir şekilde yürümesini sağlayan, günün şartlarına göre kurullar eliyle güncellenebilecek ama ana ruhtan asla sapmayacak maddelerdir.

  • Madde 5 (Organizasyon Ücretlerinin Kullanımı): Üyelerden alınan organizasyon payları (örneğin %7'lik kesinti) şahısların cebine gitmez; doğrudan kooperatifin operasyonel giderlerine, çalışanların haklı maaşlarına ve sistemin büyüme havuzuna aktarılır.

  • Madde 6 (Yönetim Kurulu ve Yetki Sınırı): Yönetim kurulu, üyelerin kendi aralarından gizli oy ve açık sayımla seçtiği delegelerden oluşur. Hiçbir aile veya şahıs yönetimi ömür boyu elinde tutamaz. Yönetim kurulu üyeleri en fazla üst üste iki dönem görev yapabilir.

  • Madde 7 (Şeffaflık ve Denetim): Kooperatifin tüm gelir-gider defterleri, havuzdaki biriken paralar ve sıra teslimatları her üç ayda bir bağımsız denetçiler ve üyelerden oluşan denetleme kurulu tarafından denetlenir ve tüm üyelere açık şekilde ilan edilir. Hiçbir bilgi üyeden saklanamaz.

  • Madde 8 (Çalışan Hakları ve Liyakat): Kooperatif bünyesinde çalışan herkesin (müdürden sahada çalışana kadar) maaşları günün şartlarına göre insan onuruna yakışır şekilde belirlenir. İşe alımlarda ve yükselmelerde torpil değil, liyakat ve adalet esas alınır.

  • Madde 9 (Yasa ve İhtiyaç Güncellemeleri): Zamanın getirdiği teknolojik veya hukuki yeniliklere uyum sağlamak amacıyla ana sözleşmenin genel maddelerinde yapılacak düzenlemeler; yönetim kurulunun tek başına alacağı kararla değil, genel kurulda hazır bulunan üyelerin en az üçte iki (2/3) çoğunluğunun onayıyla ve "Faizsizlik ilkesine zarar vermeme" şartıyla yapılabilir.

Eğer bu kurallar ve değiştirilemez anayasa maddeleri o gün kağıt üstünde değil, vicdanla ve katı bir şekilde uygulansaydı; bugün ne kul hakkı yenmiş olurdu, ne de sistem birkaç kişinin iki dudağı arasında AŞ çıkmazına sürüklenirdi.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

"Kör bir adama ışığın güzelliğini anlatamazsın; ona önce gözlerini açacak bir merhem gerekir."

Dörtyol’un Asi Oğlu Deliçay’ı Sakinleştirme ve Afetten Korunma Duası

BÜYÜK SOYUNMA: KANUNLARIN VE GÖLGELERİN ÖTESİNDE HAKİKAT